سەرمابوون، ئەنفلۆنزا و نەخۆشیەکانی تر لە وەرزی زستاندا زۆرن، بەتایبەتی لای کەسانی بەساڵاچوو.
بەڵام، خۆشبەختانە، چەندین ڤیتامین و تەواوکەری خۆراکی هەن کە دەتوانن یارمەتیدەر بن لە بەرزکردنەوەی سیستەمی بەرگریمان و پاراستنی تەندروستی جەستە و دەروونمان لە زستاندا، بەپێی ئەوەی لەلایەن ڕۆژنامەی ئەمریکی “نیویۆرک پۆست”ەوە پشتڕاستکراوەتەوە.
ئەم ڤیتامینانە بریتین لە:
🟡ڤیتامین سی”
ڤیتامین سی گرنگترین ڤیتامینە کە پێویستە لە وەرزی زستاندا بە بەردەوامی بخورێت.
ئەم ڤیتامینە کۆمەڵێک ئەرکی گرنگ لە جەستەدا ئەنجام دەدات، لەوانە پاراستنی خانەکان و پاراستنی تەندروستییان، پاراستنی تەندروستی پێست و خوێنبەرەکان و ئێسک و ئیسقانەکان و یارمەتیدان لە چاکبوونەوەی برینەکان.
دەزگای تەندروستی بەریتانیا دەڵێت، ئەو کەسانەی تەمەنیان لە نێوان ١٩ بۆ ٦٤ ساڵدایە، پێویستە ڕۆژانە ٤٠ میلیگرام ڤیتامین سی بخۆن.
🟤ڤیتامین D”
ڤیتامین D پێویستە بۆ پشتگیریکردنی بەرگری لەش.
جەستە ناتوانێت کالیسیۆم هەڵبمژێت تا ڤیتامین D نەبێت، ئەمەش وایکردووە کە پێویست بێت بۆ پاراستنی تەندروستی ئێسک.
هەروەها ئەم ڤیتامینە بە دژە هەوکردن و دژە ئۆکسان ناسراوە، هەروەها دەمارەکان دەپارێزێت و پاڵپشتی تەندروستی بەرگری لەش و کارکردنی ماسولکەکان و چالاکیی خانەکانی مێشک دەکات، بەپێی کلینیکی مایۆ.
ڤیتامین D لەوانەیە مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییە بەرگرییە خۆکارەکان وەک شەکرە و تەنگەنەفەسی و هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزم کەم بکاتەوە.
بەڵام لە مانگەکانی زستاندا ڕێژەی ڤیتامین D کە پێست بەرهەمی دەهێنێت کەم ببێتەوە.
دەسەڵاتدارانی تەندروستی پێشنیاری ئەوە دەکەن کە گەورەساڵانی تەمەن ١٩ ساڵ و سەرووتر ڕۆژانە ١٥ مایکرۆگرام ڤیتامین D بخۆن.
🟢ڤیتامین B6
لە کاتێکدا هەموو ڤیتامینەکانی B گرنگن، بەڵام ڤیتامین B6 بەتایبەتی بۆ سیستەمی دەمار و بەرگری تەندروست پێویستە، بەتایبەتی لە وەرزی زستاندا کە هەڵامەت و ئەنفلۆنزا باون.
کەمی ڤیتامین B6 لە ڕاستیدا باو و کەمی ڤیتامین B6 دەبێتە هۆی نیشانەکانی وەک خەمۆکی و سەرلێشێواوی.
ڤیتامینەکە یارمەتی لەش دەدات خۆراک بگۆڕێت بۆ وزەی خانەیی، ئەمەش دەتوانێت یارمەتی بەرەنگاربوونەوەی ماندوێتی بدات لە وەرزی زستاندا.
سەرچاوەکانی ڤیتامین B6 بریتین لە مۆز، تونە، سەلەمون، پەلەوەری، گۆشتی مانگا، گوێز، پەلەوەر، نۆک و دانەوێڵەی تەواو.
بڕی پێشنیارکراوی ڤیتامین B6 بریتییە لە 1.3 میلیگرام لە ڕۆژێکدا.
🟠 زينك
زینک یەکێکە لە کانزاکان کە دەتوانێت یارمەتی بەرزکردنەوەی بەرگری سروشتی جەستە بدات لە دژی نەخۆشی، هەروەها یارمەتی خەوێکی قووڵیش دەدات.
زینک ڕۆڵی هەیە لە بەرەوپێشبردنی تەندروستی پێست و کارکردنی بەرگری لەش و گەشەی خانەکان، هەروەها دەتوانێت لە زیپکە و هەوکردن بپارێزێت.
هەروەها توێژینەوەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە زینک مەترسی تووشبوون بە هەندێک نەخۆشی پەیوەست بە تەمەن کەمدەکاتەوە.
🔵 ئۆمێگا ٣
ترشە چەوری ئۆمیگا ٣ پەیوەندی هەیە بە کەمبوونەوەی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و مردن بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و مردنی لەناکاو بەهۆی لێدانی ناڕێکی دڵ و مەینی خوێن و هەندێک جۆری شێرپەنجە وەک شێرپەنجەی مەمک و نەخۆشی ئەلزەهایمەر و بیرچوونەوە.
ماسی باشترین سەرچاوەی ئۆمیگا 3 یە، کۆمەڵەی دڵی ئەمریکیش پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئەو کەسانەی پێشینەی نەخۆشییەکانی دڵیان نەبووە هەفتانە لانیکەم دوو ژەم ماسی بخۆن.
هەروەها دەتوانرێت ئۆمیگا ٣ لە سەوزەی گەڵا تۆخ و تۆوی کەتان و گوێزەوە بەدەست بهێنرێت.
سەندیکا کارمەندێن ساخلەمیێ لقا ئاکرێ
